Lãi kép có thật, còn mức lãi trong đầu bạn thì thường không
Không ai tranh cãi về phép toán. Vấn đề nằm ở chỗ máy tính lãi kép nào cũng ngoan ngoãn nhận bất kỳ con số nào bạn gõ vào và in ra kết quả với vẻ mặt bình thản như nhau. Gõ 3% một tháng nó in một số. Gõ 30% một tháng nó cũng in một số, chỉ dài hơn. Sự bình thản đó là thứ khiến người ta tin.
Thử gõ 20% vào ô lãi mỗi tháng và xem khối cảnh báo phía trên nói gì. Đó không phải lời khuyên đạo đức — đó là phép chia ngược: bao lâu thì số vốn của bạn vượt qua tài sản của người giàu nhất hành tinh. Khi một giả định dẫn tới kết luận đó, giả định sai chứ không phải thế giới sai.
Vì sao tài khoản thật không đi theo đường cong này
Đường cong giả định tháng nào cũng lãi đúng bằng nhau. Không tài khoản nào chạy thế. Và điều đáng nói không phải là "thực tế lồi lõm hơn" — mà là lồi lõm làm kết quả thấp đi, không phải chỉ làm nó xấu hơn về mặt thẩm mỹ.
Hai tháng: một tháng +20%, một tháng −20%. Trung bình cộng bằng không, nghe như hoà.
Thực tế: 1,20 × 0,80 = 0,96 — mất 4%. Càng dao động mạnh, khoảng cách
giữa "trung bình cộng" và kết quả thật càng lớn. Đó là lý do một cách đánh đều đặn
thắng một cách đánh giật cục, ngay cả khi cách đánh giật cục có trung bình cao hơn.
Con số duy nhất đáng đặt vào ô "lãi mỗi tháng"
Là con số bạn đã đo được từ chính mình, trên một tập lệnh đủ lớn. Không phải con số mong muốn, không phải con số ai đó khoe trong nhóm, không phải con số cần thiết để đạt mục tiêu nào đó của bạn.
Nếu chưa có nó thì thứ tự đúng là: backtest vài trăm lệnh cho ra một tập kết quả thật, đọc kỳ vọng mỗi lệnh từ trang thống kê, rồi mới quay lại đây điền. Làm ngược thứ tự — chọn mục tiêu trước rồi suy ra mức lãi cần có — là cách chắc chắn nhất để đi tới mức rủi ro mà máy tính xác suất cháy tài khoản sẽ chấm cho hai chữ số.