Công thức, viết ra cho rõ
khối lượng = số tiền chấp nhận mất ÷ (số pip cắt lỗ × giá trị một pip của một lot)
Điểm mấu chốt nằm ở thứ tự. Người mới thường chọn khối lượng trước — "đánh 0,1 lot cho quen" — rồi mới đặt cắt lỗ ở chỗ nào thấy hợp lý. Làm thế là để thị trường quyết định hộ mình sẽ mất bao nhiêu tiền. Thứ tự đúng ngược lại: cắt lỗ đặt ở chỗ mà nếu giá chạm tới thì ý tưởng vào lệnh coi như sai, sau đó khối lượng mới được tính ra từ khoảng cách đó.
Hệ quả của thứ tự đúng: cắt lỗ càng xa thì khối lượng càng nhỏ. Số tiền mất khi sai vẫn y nguyên. Đó chính là điều làm cho hai lệnh trông rất khác nhau trên biểu đồ lại có cùng một trọng số trong sổ của bạn — và chỉ khi chúng có cùng trọng số thì các chỉ số hiệu suất mới nói được điều gì thật.
Ví dụ chạy tay một lần
Tài khoản 10.000 $, rủi ro 1% tức 100 $. Vào mua EURUSD tại 1,0850, cắt lỗ 1,0820 — cách 30 pip. Một lot EURUSD là 100.000 euro, nên một pip đáng 10 $.
100 ÷ (30 × 10) = 0,33 lot
Giữ nguyên mọi thứ nhưng dời cắt lỗ xuống 1,0790 — thành 60 pip — thì khối lượng rơi xuống 0,16 lot. Gấp đôi khoảng cách, một nửa khối lượng, vẫn đúng 100 $ rủi ro.
Bốn chỗ hay tính sai
1. Nhầm pip với point
Sàn báo giá EURUSD năm chữ số thập phân: 1,08505. Chữ số cuối là point, không phải pip — một pip là chữ số thứ tư, tức 0,0001. Ai lấy 30 point rồi tính như 30 pip sẽ đặt khối lượng gấp mười lần dự tính. Đây là lỗi đắt nhất trong danh sách này, và nó không báo lỗi gì cả: lệnh vẫn vào bình thường, chỉ có tài khoản là bốc hơi nhanh gấp mười.
2. Quên rằng vàng và chỉ số không tính giống cặp tiền
Một lot cặp tiền tệ là 100.000 đơn vị tiền cơ sở. Một lot vàng thường là 100 ounce. Chỉ số thường là một hợp đồng cho mỗi điểm. Công thức không đổi nhưng con số "giá trị một pip" đổi hoàn toàn, và mỗi sàn còn khai một kiểu khác nhau nữa — nên máy ở trên có gắn lời nhắc đối chiếu cho đúng nhóm này.
3. Bỏ qua bước quy đổi tiền tệ ở cặp chéo
EURGBP sinh lãi lỗ bằng bảng Anh. USDCAD sinh lãi lỗ bằng đô la Canada. Tài khoản của bạn tính bằng đô la Mỹ. Thiếu bước nhân tỷ giá là con số lệch — với các cặp chéo, lệch tới vài chục phần trăm là bình thường. Nhóm USDxxx thì máy tự suy ra được từ chính giá; nhóm chéo thì phải hỏi bạn, và nó có hỏi.
4. Tính rủi ro trên số dư ban đầu mãi mãi
Rủi ro 1% của 10.000 $ là 100 $. Sau khi tài khoản còn 7.000 $ thì 1% là 70 $, không phải 100 $ nữa. Giữ nguyên 100 $ nghĩa là bạn đang lặng lẽ nâng rủi ro lên 1,4% đúng vào lúc đang thua — chiều tăng rủi ro sai hoàn toàn. Nhập số dư hiện tại vào ô trên mỗi khi tính, đừng nhập số dư hồi mở tài khoản.
Ký quỹ không phải là rủi ro
Hai con số này bị lẫn lộn thường xuyên. Ký quỹ là khoản sàn tạm khoá để giữ lệnh mở — đòn bẩy cao thì khoá ít, nhưng nó quay về tài khoản khi bạn đóng lệnh. Rủi ro là số tiền thật sự mất nếu giá chạm cắt lỗ. Đổi từ đòn bẩy 1:100 sang 1:500 làm ký quỹ giảm năm lần và không làm rủi ro thay đổi một xu nào — thử ngay trên máy ở trên, ô "Ký quỹ cần" nhảy còn ô "Mất bao nhiêu nếu chạm cắt lỗ" đứng yên.
Đòn bẩy cao chỉ nguy hiểm gián tiếp: nó cho phép bạn mở một khối lượng mà đáng ra tài khoản không đủ sức mở, nếu bạn chọn khối lượng bằng cảm giác thay vì bằng công thức. Dùng đúng công thức thì đòn bẩy gần như không còn là biến số.
Con số này chỉ có nghĩa khi bạn dùng nó nhiều lần
Tính đúng khối lượng cho một lệnh không cứu được ai. Thứ cứu được tài khoản là cùng một quy tắc lặp lại qua vài trăm lệnh, đủ để chuỗi thua dài nhất mà cách đánh của bạn tạo ra rơi vào trong mẫu — và bạn thấy nó trước khi gặp bằng tiền thật.
Đó là việc mà màn backtest làm: tua nến trên dữ liệu lịch sử, đặt lệnh với đúng quy tắc khối lượng này, và dựng thống kê từ những gì thật sự xảy ra. Muốn biết mức rủi ro mình đang chọn có sống nổi không thì thử trên máy tính xác suất cháy tài khoản.